Zihnimizin Coğrafyasına Yıldız Takan Kitap: Kelime Köken 


Çocukları bilirsiniz. Meraklarının bir sınırı yoktur. Akıllarına takılan ne varsa bir filozof edasıyla sorgulayıp inciğini cıncığını öğrenmeden bırakmazlar.

"Anne bu ne renk?"

"Tamam kırmızı da neden kırmızı. Neden kırmızı demişler buna?"

Öyle ki bu merakları çoğu zaman onları kelimelerin etimolojik yapısına götürür. Zaman geçer, çocuklar büyür. Pek çok çocuk yaş aldıkça dünyayı öğrenmek için büyüttükleri meraklarını da kaybeder. Neyse ki bu durum hepsi için geçerli değil. Mehmet Emin Katırcı bu merakını kaybetmeyip diri tutan, araştıran, öğrenen, bu uğurda emek harcayan ve çalışmalarını da diğer kelime tutkunlarıyla paylaşan genç bir etimoloji sevdalısı.

Kelime dağarcığımızın sığlaştığı, günlük yaşamda kullanılan kelime sayısının azaldığı bu dönemde epey bir vakit ayırdığımız sosyal medyayı kullanarak yaptığı paylaşımlar kısa süre içinde on binlerce sosyal medya kullanıcısının ilgisini etimoloji alanına çekmesini sağladı. Akademik kaynaklara dayanarak titiz bir çalışmayla varoluş sürecini anlattığı yüzlerce kelime, Bilge Kültür Sanat yayınları tarafından Kelime Köken adıyla kitaplaştırıldı.

On dokuz ana başlık ve onlarca ara başlıklardan meydana gelen kitap, çok geniş ve doyurucu bir içeriğe sahip. Eserde meyvelerden sebzelere, renklerden gezegenlere, tatlılardan çiçeklere kadar geniş bir yelpazede tutulan kelimelerin yolculukları anlatıyor. Katırcı, bunu yaparken de akademik çalışmaların didaktik ve sıkıcı dilinden uzak; sade, eğlenceli, okuru bir an bile sıkmayan bir üslup kullanıyor. Yunan ve Fars kaynakları ağırlığındaki efsanelerle, mitlerle, hikâyelerle bezediği eserinde Güneş tanrısı Helios'un faytona,  Zeus'un habercisi İris'in gözümüze uzanan yolcuğunu zevkle okurken hem ilgili efsaneyi hem de kelimeyi belleğimize kaydetmiş oluyoruz. Katıcı eserde sadece Yunan ve Fars mitolojisinden yararlanmakla kalmıyor. Kelimelerin hikâyelerini okurken karşımıza Karacaoğlan'dan İsmet Özel'e Fuzuli'den Ercişli Emrah'a kadar pek çok şairin dizesini çıkararak ustalara şık bir selam çakmayı da ihmal etmiyor.

Kitabın ilk sözünde "Sonsuz bir uzay olan dil, göğsünde "kelime" dediğimiz binlerce yıldız taşır. Bu yıldızların her biri insan zihninin coğrafyasını aydınlatır." diyen genç araştırmacının, Kelime Köken'le Türk diline ve etimoloji bilimine değerli bir katkı yaptığı görülmekte. Bir milletin kimliğini oluşturan en temel unsurların başında dil gelir. Genç araştırmacıların dil meselesine ilgi duyup böylesi kapsamlı çalışmalara imza atmaları mutluluk verici.

 

                                                                                                                      HURİYE EMRE